การจัดฟัน fastbracesควรระมัดระวังพอสมควรอะไรบ้างและทำความสะอาดอย่างไร

การจัดฟัน fastbracesควรระมัดระวังพอสมควรอะไรบ้างและทำความสะอาดอย่างไร การจัดฟัน จัดให้ฟันมีระเบียบ ฟันใดเกเรต้องโดนจัดให้เรียบร้อย โดยลวดยึดฟัน ให้ความห่าง ความชิดเรียบร้อยสวยงาม ซึ่งจะมีความเจ็บพอสมควร ซึ่งเมื่อมีการจัดฟันแล้วต้องใช้ความระมัดระวังพอสมควรในการรับประทานอาหาร ทำความสะอาด และทำกิจกรรมใดๆที่ต้องเกี่ยวข้องกับฟัน เพราะการจัดฟันนั้น เป็นใช้ติดเครื่องมือ เป็นอีสิ่งแปลกปลอมที่เข้าไปติดตั้งในปากนั่นเอง จึงต้องดูแลเป็นพิเศษ

บางครั้งเครื่องมือนั้น หากไม่ระวังแล้ว จะสร้างการกระทบกระเทือนกับปากได้ อาทิ การขุด เสียดสี ระหว่างลวดจัดฟันไปกระทบกระพุ้งแก้ม ความเจ็บปวดของลวดดึงฟันเวลาเคี้ยวอาหาร การดูแลช่องปากจึงต้องใส่ใจเป็นพิเศษ เพื่อบรรเทา และรักษาไม่ให้เกิดเหตุการณ์เช่นนี้เกิดขึ้น แล้วต้องรักษากันไปอีก โดยการดูแลฟันหลังการจัดฟันนั้น ต้องใช้ความระมัดระวัง และความใส่ใจในช่องปากพอสมควร เพื่อความสะอาดและการจัดฟันที่มีประสิทธิภาพมากที่สุดหลังจากการจัดฟันสิ้นสุดลง ซึ่งการดูแลนั้นทำได้ง่ายๆ คือ ต้องใส่ใจกับฟันโดยการไปพบแพทย์เป็นประจำเพื่อเปลี่ยนยางยึดฟันอย่างสม่ำเสมอ ขูดหินปูนทำความสะอาดฟันให้สะอาดเป็นประจำ แปรงฟันอย่างถูกวิธี บ้วนปากหลังรับประทานอาหาร เคลือบฟลูออไรท์ ป้องกันฟันผุ และเคลือบร่องฟัน เพื่อสุขภาพฟันที่ดีมองไปทางไหน วัยรุ่นยุคใหม่ก็นิยมจัดฟันกันทั้งหญิงและชาย เพื่อความต้องการให้ฟันสวยดูดี สร้างความประทับใจขณะยิ้ม เพราะถ้าหากยิ้มแล้ว ฟันไม่สวยดูรกรุงรังไม่เป็นระเบียบ คงไม่ชวนมองน่าดูนักในปัจจุบัน หลายคนฟันบิดเบี้ยวเพียงเล็กน้อยก็ไปใช้บริการการจัดฟันเสียแล้ว เพราะนอกจากการจัดฟันจะทำให้ฟันเป็นระเบียบเมื่อถอดเหล็กจัดฟันออกแล้ว ในเวลาที่ใส่เหล็กจัดฟัน หลายคนยังดูน่ารักมากอีกด้วย เป็นอีกหนึ่งแฟชั่นที่กำลังฮิตในหมู่วัยรุ่นปัจจุบัน

การจัดฟันจำเป็นสำหรับคนที่มีปัญหาในเรื่องของฟัน เพื่อสุขภาพของฟัน เหงือกและช่องปาก ในอนาคต เพราะหากมีฟันที่ผิดปกติ การเกิดปัญหาต่างๆตามมา ก็นับเป็นสิ่งอันตรายอย่างยิ่ง แต่ด้วยความสวยงามหลังจากการจัดฟัน และเป็นแฟชั่นยอดฮิตขณะจัดฟัน วัยรุ่นจึงมองเป็นเรื่องจำเป็นและเรื่องยอดฮิต ว่าคนจัดฟันนั้นจะดูน่ารัก จนบางคนนั้นไม่ยอมถอดเหล็กจัดฟันกันเลยทีเดียว หรือเกิดเป็นการชินชาที่มีเหล็กจัดฟันอยู่ในปาก จนไม่ยอมถอดออก แม้ว่าครบกำหนดแล้วแต่ถ้าหากใครไม่ได้มีปัญหาเรื่องฟันมาก ในวัยรุ่น ก็ไม่จำเป็นที่ต้องจัดฟัน หากเป็นเพียงแฟชั่นยอดฮิตที่มาแล้วก็จบไป ก็เป็นเรื่องธรรมดา

ฟัน เป็น อวัยวะที่สำคัญ ใช้สำหรับบดเคี้ยวอาหาร เป็นอวัยวะที่ต้องรักษาความสะอาดให้สะอาดอยู่เสมอ เพราะหากไม่รักษาความสะอาดแล้ว อาจส่งผลให้เกิดกลิ่นปาก ช่องปากและเหงือก มีปัญหาตามมาได้อย่างแน่นอน และโรคที่เกิดขึ้นจากปัญหาของฟันก็มีอยู่อย่างมากมาย การรักษาฟันนับจึงเป็นสิ่งที่สำคัญมาก

เมื่อรักษาฟันให้สะอาดแล้ว การจัดระเบียบฟันให้มีความสวยงาม ก็เป็นสิ่งที่หลายคนที่ต้องการให้ฟันมีความสวยงาม รอยยิ้มสดใสดูดี ก็เป็นอีกสิ่งสำคัญ หลายคนก็นิยมจัดฟันอย่างมาก ดังนั้น เมื่อจะจัดฟัน ก็ควรดูแลรักษาฟันให้ดีเช่นเดียวกัน ก่อนจะได้ฟันสวยงาม ก็ต้องรักษาฟัน ก่อนที่จะผ่านกรรมวิธีการดูแลรักษาฟันขั้นตอนอื่นต่อไป

ก่อนจะทำการจัดฟันได้ จึงต้องรักษาฟันให้ดูดีก่อน ขูดหินปูนอย่างสะอาดก่อนอย่างน้อย 6 เดือนเป็นประจำ ทำความสะอาดฟันอย่างสะอาดก่อนจัดฟัน ถอนฟันที่ไม่จำเป็นก่อน เพื่อความเหมาะสมของตนเอง หากมีฟันผุก็ควรอุดทุกซี่ให้เรียบร้อย เพราะต้องใช้ลวดเหล็กจัดฟัน ดึงฟันเอาไว้ให้เลื่อนอย่างสวยงาม จึงจะจัดฟันได้ ทั้งนี้ ในขณะจัดฟัน ต้องพบแพทย์อย่างสม่ำเสมอและรักษาความสะอาดของฟันเช่นเดียวกัน เพื่อฟันที่สวยงาม ดูดี ตลอดไป

ช่วงเวลาการจัดฟัน นับเป็นช่วงเวลาอันตรายของหลายๆคน โดยเฉพาะคนที่ชอบกินอาหารต่างๆเป็นชีวิตจิตใจ เพราะต้องหลีกเลี่ยงอาหารหลายประเภท ขณะทำการจัดฟัน อีกทั้งความเจ็บปวดจากการจัดฟัน อาจจะทำให้หลายคนไม่กินอาหารเลย ทั้งเจ็บปวดจากการเคลื่อนตัวของฟันที่ค่อยเลื่อนเป็นระเบียบ และความเจ็บจากการติดเหล็กจัดฟัน ที่เป็นเครื่องมือช่วยจัดฟันเข้าไปในปาก นับเป็นความทรมานของนักกิน แต่ถ้าหากทนได้ ก็จะเกิดความชิน และกินอาหารต่างๆได้ปกติ

อาหารหลายอย่าง ถูกห้ามกิน เพราะจะไปติดตามซอกฟัน และทำความสะอาดได้ยาก เช่น หมากฝรั่ง อาหารจำพวกถั่วต่างๆ ที่จะติดฟันและทำความสะอาดยาก จึงควรหลีกเลี่ยง นอกจากนั้น น้ำอัดลม ก็เป็นอีกสิ่งหนึ่งที่ไม่ควรเช่นเดียวกัน จากเดิมที่ไม่แนะนำให้ดื่มอยู่แล้ว เพราะหาดื่มเยอะจะไม่เป็นผลดีต่อร่างกาย และเมื่อมีการจัดฟัน มีการติดเครื่องมือที่เป็นลวดเหล็กอยู่ในปาก ยิ่งไม่สมควรดื่ม เพราะในน้ำอัดลมจะเป็นอีกตัวหนึ่งที่ไปทำให้เกิดฟันผุได้ง่ายกว่าเดิม โดยการสะสมในเหล็กจัดฟัน ทำให้เกิดการกัดฟันได้มากกว่าเดิม จึงไม่ควรดื่มขณะจัดฟัน และหลีกเลี่ยง แต่อย่างไรก็ตาม ถ้าหากชอบดื่ม ก็ลดปริมาณลงจนดื่มน้ำเปล่าแทนจะดีกว่า ทั้งสุขภาพและลดฟันผุ

การเรียงตัวของฟันในแต่ละคนไม่เหมือนกัน สาเหตุจากรูปแบบของขากรรไกร และโครงสร้างของใบหน้าที่ต่างกันออกไป จากหลายสาเหตุ ทั้งการถอนฟันน้ำนมในวัยเด็กที่ส่งผลให้เกิดฟันแท้ที่สวยงามหรือไม่สวยงาม การถอนฟันน้ำนมก็มีส่วนเกี่ยวข้องได้ จนพ่อแม่หลายคนต้องใช้บริการโรงพยาบาล ให้หมอฟันถอนฟันตั้งแต่เด็ก เพื่อฟันของลูกเรียงสวยงามในอนาคต นอกจากนั้นพันธุกรรม ก็มีส่วนเกี่ยวข้องให้ขากรรไกรของฟันมีลักษณะใหญ่หรือเล็กต่างออกไป บางคนหน้าเรียวยาว หน้าเหลี่ยม หรือกรามใหญ่ เป็นต้น หรือแม้กระทั่งพันธุกรรมที่ส่งผลให้ลักษณะของฟันมีซี่ใหญ่หรือเล็ก เกิดเป็นการหาวิธีการแก้ไขต่างๆ

สำหรับฟันซี่ใหญ่เล็กไม่เท่ากันนั้น การจัดฟันก็สามารถช่วยแก้ไขให้เป็นระเบียบได้ เพราะเมื่อฟันใหญ่เล็กต่างกันออกไปนั้น ช่องว่างระหว่างฟันและการเรียงตัวของฟันมีปัญหาแน่นอน ทำให้การรับประทานอาหารและการมองฟันไม่สวยงาม จึงจำเป็นต้องช่วยให้ฟันสวยงาม โดยวิธีการจัดฟัน และให้ฟันซี่ใหญ่เล็กนั้น กลับมาทำงานในช่องปากได้ทุกซี่อย่างเต็มที่ ป้องกันการเกิดการอุดตันของฟันและบดเคี้ยวอาหารได้เป็นปติ และดูดีขึ้นจากปัญหาฟันซี่เล็ก ซี่ใหญ่ต่างกัน กับการจัดฟันสวย

ผลไม่พึงประสงค์ที่อาจเกิดขึ้นได้หลังการจัดฟัน และมีผลต่อความคงอยู่ของฟันในระยะยาว(เท่าที่ผมนึกได้นะ) ได้แก่

1. มีการสูญเสียแร่ธาตุของเคลือบฟัน และฟันผุ
การมีเครื่องมือจัดฟันในปากมักทำให้คราบจุลินทรีย์เพิ่มขึ้น เชื้อแบคทีเรียก็มากขึ้น pH ในปากก็ลดลง เกิดการสูญเสียแร่ธาตุ (demineralization) เห็นเป็นรอยสีขาวบนผิวเรียบของฟันดังรูปข้างล่างครับ ถ้าคุมอนามัยช่องปากได้และร่วมกับทันตกรรมป้องกัน เช่น การใช้ฟลูออไรด์เสริมในรูปแบบต่างๆ ก็จะมีโอกาสสะสมแร่ธาตุคืนได้ไม่เป็นอะไร แต่ถ้าปล่อยให้อนามัยช่องปากแย่ลงรอยพวกนี้จะผุเป็นหลุม มีผลต่ออายุการใช้งานฟันแน่

2.อันตรายต่อเคลือบฟันโดยตรง
หากมีการจัดวางแบร็คเก็ตอย่างไม่ระมัดระวังแล้วฟันคู่สบสบลงบนแบร็คเก็ตอย่างแรงก็เป็นอันตรายต่อผิวเคลือบฟันได้ จุดเสี่ยงจะอยู่ที่ปลายฟันหน้าบนกับปุ่มยอดฟันด้านติดกระพุ้งแก้มของฟันกรามบน การใช้เครื่องมืออย่างตัวกดแบนด์,ตัวถอดแบนด์โดยไม่ระวังก็ทำอันตรายฟันได้ครับ โดยเฉพาะฟันที่อุดมาใหญ่ๆนี่เสี่ยงที่จะแตกได้มากเลยหากถูกกระทบโดยไม่ตั้งใจ ในขั้นตอนการถอดแบร็คเก็ตก็ต้องระวังครับถ้าใช้หัวกรอเร็วมีโอกาสกินผิวเคลือบฟันได้ แต่เรื่องพวกนี้ถ้าไม่ถึงกับเคลือบฟันกระเทาะออกไปเลยก็ไม่มีผลกับอายุการใช้งานฟันมาก

3. ฟันตาย
แรงในการจัดฟันจะมีผลกระทบต่อความสามารถในการใช้ออกซิเจนของเซลล์ในโพรงประสาทฟัน ยิ่งแรงดึงฟันเยอะหรือยิ่งดึงนานๆก็ยิ่งรบกวนระบบไหลเวียนในโพรงประสาทฟัน ดังนั้นจึงต้องพยายามใช้แรงน้อยๆอย่างต่อเนื่องเพื่อให้มีการอักเสบในโพรงประสาทฟันเพียงเล็กน้อยและยังกลับคืนภาวะปกติได้ มีรายงานว่าฟันที่ตายจากการจัดฟันมีน้อยเสียเหลือเกินเมื่อเทียบกับจำนวนผู้เข้ารับการจัดฟันครับ แต่ถ้าเกิดฟันตายขึ้นมาจริงแล้วปล่อยไว้ไม่รักษาคลองรากฟันก็จะเกิดการละลายตัวของรากฟันและมีภาวะอักเสบรุนแรงจนสูญเสียฟันได้

4. รากฟันละลายตัว
สาเหตุจากอะไรยังไม่แน่นอนครับ แต่มีทฤษฎีที่ยอมรับมากที่สุดคือ เกิดจากแรงจัดฟันที่มากเกินไปทำให้สะสม hyalin ในเอ็นยึดปริทันต์ส่งผลให้เร่งการทำงานของเซลล์ที่ทำหน้าที่ละลายกระดูกและละลายเคลือบรากฟัน (osteoclast และ cementoclast) การละลายจะเป็นแบบละลายจากภายนอก (external root resorption) จะเกิดขึ้นทั้งที่ปลายรากหรือด้านข้างราก เห็นได้ชัดเจนในภาพถ่ายรังสี มักเกิดกับฟันรากเล็กๆก่อนได้แก่ฟันหน้าล่างหรือรากฟันกรามด้านติดกระพุ้งแก้ม ระดับการละลายตัวส่วนมากไม่เกิน 2 มม. และมีรายงานยืนยันว่าแทบจะไม่มีผลต่อความคงทนของฟัน (ถ้าไม่ละลายตัวมาก)

5. การสูญเสียอวัยวะปริทันต์ (เหงือก เอ็นยึดปริทันต์ กระดูกเบ้ารากฟัน)
เนื่องด้วยเครื่องมือจัดฟันนั้นทำให้การดูแลอนามัยช่องปากลำบากขึ้น หากคุมอนามัยช่องปากไม่ได้ก็จะเกิดภาวะปริทันต์อักเสบขึ้นจนสูญเสียของอวัยวะปริทันต์บางส่วนไป จะเห็นชัดๆว่ามีเหงือกร่น ถ้าเสียอวัยวะปริทันต์มากๆย่อมมีผลต่ออายุการใช้งานฟัน